Edebi Akımlar
13/01/2009  |  9.sınıfEDEBİYAT | (0)yorum | 1947 kez okundu.

  EDEBİ AKIMLAR

1) KLASİZM:

*Akıl  ve sağduyu önemli, insanın iç dünyasına ,tabiatına saygı göstermeli  ve

*olayları anlatırken ŞEKİL VE ANLATIMDA en mükemmeli aramalıyız. 

   Klasik yapıtların DEĞİŞMEZ TİPLERİ vardır.

   KONUlar eski  YUNAN kaynaklıdır.

***Yani TİP ve KONU BELİRLİDİR, (başka tip ve konular anlatılamaz; klasiklerin yıllarca beğenilmesinin nedeni insan ahlakıyla ilgili genel tip ve  konuları anlatmasındandır, her zaman geçerlidir.)

***ŞİNASİ nin LAfontaine  ve,

    Ahmet VEfik Paşa nın Molier den çevirileri Klasizm e örnektir.

 

2)ROMANTİZM (duygu var)

***FARK : Kişileri doğruya, birliğe götüren   KLASİZM de AKIL 

                                                         ROMANTİZM de DUYGULARdır.

Romantizm de : duygu, hayal, aşk, ölüm, tabiat konuları vardır.

****FARK:Klasikler gerçeği sadece 1 yönüyle inceler AMA

                    Romantikler gerçeği güzel-çirkin, iyi-kötü olarak farklı yönleriyle, karşıtlıklarıyla incelerler

KONULARI: MİLLİ KAYNAK ve TARİHten alır, kahramanları seçeri kendi duygularıyla anlatırTABİAT tasvirelerinden yararlanırlar.

ROMANTİKLER:  NAMIK KEMAL ve Ahmet Mithat (1. dönem Tanzimat),

                            ABDÜLHAK HAMİT ,(2.dönem Tanzimat)

3) REALİZM (Gerçekler var)

*Konu; GERÇEK OLAYdan alınır, 

*Kişiler; Yaşayan GERÇEK KİŞİLERdir.

Kişileri etkileyen ÇEVRE TASVİRleri önemlidir.

*Yazari gözlemlediği gerçek olayları anlatır. SANATIN din veya ahlakla ilgili amacı yok ve SANAT ,SANAT İÇİNdir. Sanatçı ,kendi duygularını eklemeden GERÇEK OLAYLARI GÖRDÜĞÜ gibi anlatmalıdır.

ÖRNEK: Recaizade Ekrem, Samipaşazade Sezai, Nabizade Nazım ( Abdulhak hariç tüm 2.dönem Tanzimat)

             Halit Ziya Uşaklıgil Realizm in en önemlisi(Serveti Fünun) 

          Refik Halit Karay (Fecri Ati)

4) NATURALİZM (DOĞALCILIK)

Bilimde AYNI sebeplerin AYNI çevre şartlarında AYNI sonucu doğuracağını savunan Determinizm görüşünü edebiyata getirmiştir.

Realizmdeki sadece gözlem yeterli değildir, edebiyatta da bilimde olduğu gibi DENEYler yapılmalıdır, demektedir.

Realizmdeki gibi sadece gözlemlemez, deney yaparak olanlara karışır, değiştirebilir, Çünkü insanların davranışlarında SOYAÇEKİM ve ÇEVREŞARTLARI önemlidir.

Kahramanlar, hangi çevredense o çevrenin dilini kullanır,

Gerçekleri tüm yönleriyle anlatır, iğrençlik-kötülükleri de yazmaktan korkmaz.

Örnekleri: HÜSEYİN RAHMİ  ve  Nabizade Nazım

5)PARNASİZM (şiirde Realizm)

Gözlem ve Tasvirlere ağırlık verirler.

Doğal güzellikler, MANZARALARI , tarihlerindeki başarılı dönemleri, sanatsal güzellikleri KENDİ DUYGULARINI GİZLEYEREK anlatırlar

Şiirde BİÇİM güzelliği, mükemmelliğe ve kullanılan kelimelerin  SES AHENGİNE, UYAĞA önem verirler. 

Örnekleri: TEVFİK FİKRET ve CENAP ŞAHABETTİN (Serveti Fünun)

              YAHYA KEMAL

6)SEMBOLİZM

Gördüklerini olduğu gibi değil, hissettikleri gibi, hatta hayal alemindeymiş gibi anlatırlar.

Anlatmak istediklerini AÇIKLIKLA değil, İMA ederek  anlatırlar, her okuyan kendine göre yorumlayabilir.

Yani şiir anlaşılmak için değil duygulara ulaşmak içindir.

Dil de oldukça AĞIRdır.

Örnekleri: AHMET HAŞİM (FECRİ ATİ) ve Cenap Şehabettin (SERVETİ FÜNUN)

 
 
 
 
  Henüz Eklenen Haber Olmamış.