Harita Bilgisi ve İzohipsler
01/12/2008  |  COĞRAFYA | (6)yorum | 12921 kez okundu.

 1)Bir yerin kuşbakışı görünüşü çizilirse KROKİ,  

   hem kuşbakışı hemde belli bir ÖLÇEK  dahilinde küçültülerek kağıda çizilmesine HARİTA denir.


Yuvarlak dünyayı düz kağıda çizerken haritada bozulmalar olur.

Ekvatordan kutuplara gidildikçe, gösterilen alanın büyüklüğü arttıkça, bozulma artar.


2) Alandaki yükseklik ve çukurları dikkate almadan, her yeri düz kabul ederek bulunan alana izdüşüm alanı

denir.Türkiyenin izdüşüm ve gerçek alanı arasındaki farkın fazla olduğu bölgeler, engebenin
çok olduğu
   Doğu Anadolu + Karadeniz BÖLGELERİ,

farkın en az olduğu yerler ise düz bölgeler olan Marmara+Güneydoğu Anadolu BÖLGELERİDİR.

3-A) Kullanım Amaçlarına Göre Haritalar


Ülkenin sınırlarını gösteren SİYASİ , 

ülkenin illeri, ilçelerini, bölgelerini gösteren İDARİ ,

yeryüzü şekillerini gösteren FİZİKİ,

nüfus,göç,tarım,hayvancılık,sanayi,turizmi gösteren BEŞERİ ve EKONOMİK  haritalar vardır.

*Haritalardan uzaklık-alan, konum-yön bulunabilir.


Belli bir konu için özel hazırlanan haritalar ÖZEL haritalardır, uzmanlar   kullanır.(meteoroloji,toprak,jeomortoloji )

4) Ölçek= (1 / 200.000)   ne demektir?

Haritada –paydaki 1 cm’in, gerçekte –paydaki 200.000 cm’i gösterdiği belirtilmektedir. Gerçekte 200.000 cm = 2km

olan bir uzunluk haritada 1 cm olarak gösterilmiştir. (Yani Paydadan 5 tane sıfır atarsak 1 cm’in gösterdiği gerçek km-uzunluğu bulunuz)

* (1 / 4.000.000)  ölçekle     4.000.000 den 5 tane sıfırı atalım   -->40 km olur--> 40 km lik gerçek uzunluk  haritada 1 cm ile gösterilmektedir.

5) Ölçek  --> bir kesirdir.

*Payda büyüdükçe,    kesir küçülür,  ölçek küçülür , küçük ölçekli harita olur.

*Küçültme  oranı artar (Daha büyük  km  lik gerçek uzunluk ,haritada  1cm ile gösterilir.)

Aynı alanı daha küçük kağıda sığdırır    veya  Aynı kağıda daha büyük alanı sığdırır. (Geniş alan gösteriri)

*Ayrıntıyı daha  az gösterir, bozulma fazladır.

*İzohipsler arası yükseklik farkı çoktur.

6-A)  Ölçeği  (1 / 600.000)   olan haritada, 8 cm ile gösterilen 2 şehrin arası gerçekte kaç km’dir?

* 1cm --> 600.000 cm’i gösterir ,yani  5  sıfır atınca 6 km yi gösterir

   8cm  de                                    8 * 6km = 48 km gerçek uzunluk gösterir.


6-B) 750 km olan 2 şehrin arası, ölçeği (1 / 2.500.000)  olan haritada kaç cm’dir?
*1cm -->2.500.000 cm’ gösterir,    yani  5 sıfır atınca   25 km yi gösterir
   1cm           25km ise
      x                  750km  
       

          x= 750km / 25km  = 30 cm  ile gösterilir.

6-C) 2 şehrin arasaındaki uzaklık 800 km’dir.Haritada 10cm ile gösterildiğine göre ölçek kaçtır?

10cm       800km ile gösterilmişse,


1cm            800km / 10 cm = 80km  göstermektedir.


*80km’nin yanına 5 tane SIFIR eklersek    80km= 8.000.0000cm olur.
Şimdi  haritada  1cm ile        8,000,000 cm lik gerçek uzunlık gösterilmektedir.     Ölçek: (1 / 8.000.000) olur.  

7) Şu ana kadar KESİR ÖLÇEKTEN bahsettik.

2.bir ölçek tipi de ÇİZİK ÖLÇEKtir. Eşit dilimlere ayrılmış bir ÇİZİK  ÖLÇEKTE;

 çubuk üstünde olanlar gerçek uzunuluğu  KM  OLARAK , altta olanda haritadaki uzunluğu CM OLARAK göstermektedir.

Yukarıdaki ölçekte 4cm-->10km’yi göstermektedir.

8) Bu çizik ölçeği kesir ölçeğe nasıl çeviririz?


*10km’nin yanına 5 tane SIFIR ekleyerek    10.00000 cm yaparız


4cm     1.000.000 cm gösterirse                 x=  1.000.000 / 4 =250.000   buluruz ve  ÖLÇEK:(1 / 250.000)
1cm              x

Şöylede düşünebiliriz:


0’ın solundaki 10km ve 0’ın sağındaki 30km’den 10+30=40km lik gerçek uzunluğu

0’ın solundaki 4cm+0’ın sağındaki 12cm in toplamı olan haritadaki uzunluk  4+12=16 cm göstermektedir.

40 00000 = 4.000.000 cm yi 16 cm göstermektedir   16cm  /  4.000.000 = 1 / 250.000 =ÖLÇEKtir

ÖLÇEK =  HARİTADAKİ CM  /  GERÇEK UZUNLIK CM dir.

9-A)Resim2         



Bölgelerin haritaları aynı boyuttaki kağıtlara çizilecek olursa, hangi bölgelerin haritalasının ölçeği büyük olur?

1. Ve 2. Bölümler  en ufak GERÇEK ALANLAR olduğundan  aynı boyuttaki kağıtta DAHA BÜYÜK ÖLÇEK kullanabilirim

yani  (1CM harita uzunluğu /  DAHA KÜÇÜK GERÇEK UZUNLUK gösterebilir)

Ölçek BİR KESİR olduğuna göre; PAYDASI KÜÇÜK OLAN YANİ 1 CM İLE GÖSTERİLECEK GERÇEK UZUNLUĞU KÜÇÜK OLAN ÖLÇEK BÜYÜKTÜR, daha fazla AYRINTI gösterilir

 
9-B) AYNI  ÖLÇEKLE   Küçük  gerçek alanlı  1 ve 2 bölgelerinin  HARİTASI, kağıdı  DAHA KÜÇÜK olur

 Resim3

 

 

9-C) 1nci  ölçekte ;  1cm / 1km göstermektedir  (100.000 cm gerçek uzunluktan 5 sıfır at ve 1km olur)

2 nci ölçekte   2cmlik  6 aralık  2cm* 6 aralık =12 cm lik harita uzunluğu  40 + 8= 48 km gerçek uzunluk göstermektedir.

2 nci Ölçek:  12 cm / 48  km yani  1cm / 4 km göstermektedir.

3 ncü ölçekte 5cm lik 5 aralık olup   5cm*5 aralık = 25 cm lik harita uzunluğu  (40+10=50km) lik gerçek uzunluğu

göstermektedir.    25 cm / 50 km den   1 cm / 2 km yi göstermektedir

*Paydası küçük olan ölçek büyüktür.

1nci ölçek = 1cm/1km1 >  3ncü ölçek= 1cm/2km  > 2nci ölçek=1cm /4km 

9-D)Resim4

*Kutuplara yaklaştıkça, haritada bozulma artar.

2 deki  alanın  haritasındaki bozulma fazladır.  Kutuba (=90 enlemine )yakın olan, yani yüksek enlemlerde  bozulma fazladır.


10)Resim5

 


(A) daki gerçek ve izdüşüm alan farkı en fazladır. Bu özellik,
. A’nın engebeli(dağlık-çukurluk) olduğunu

.Ulaşım koşullarının zor olduğunu


.Tarımda makina kullanımının dağlık alanda zor olduğunu


.Engebeli alanda akan su, akarsuyun enerji potansiyeli yüksekt olduğunu gösterir.


*Türkiye de dağlık ve engebeli olduğundan, izdüşüm ve gerçek alanı arasındaki fark fazladır.

 

11)   

 


A ve B arası haritada 4 cm olduğuna göre gerçek uzaklık nedir?

Yukardaki ölçekte  1cm in 15km yi gösterdiği söylenmektedir.  A ile  B arası haritada  4cm ile gösteriliyorsa;

gerçek uzunluk= Ölçekteki 1 cm in gösterdiği uzunluk * haritadaki uzunluk = 15 km * 4 cm = 60 km buluruz.

12)İZOHİPSLER ÖZELLİKLERİ

a) Yeryüzü şekillerinin yükselti  ve biçimlerini anlatır.


b) Sıfır metre izohipsi --> deniz seviyesidir.(kıyı çizgisi)


c) DIŞTAKİ,  En geniş halka en alçak  izohips,   İÇTEKİ,  en dar izohips en yüksek yerdir.


d) İzohipsler arası yükseklik farkı aynı  Haritada  daima AYNIDIR.
 

Aynı izohipste  yükseklik  de  aynıdır.

e) İzohipsler kesişmez.

f) Birbirini çevrelemeyen komşu 2 izohipsin  Yüksekliği AYNIDIR.


g) İzohips üzerinden geçen kesik çizgi mevsimlik akarsuyu(A) kesik çizgiyle ,  devamlı akarsu(B) Düz çizgiyle gösterilir.

h) İzohipslerin sıklaştığı yerde eğim FAZLADIR.

*Akarsu akış hızı, aşındırma gücü, enerji potansiyeli FAZLA
  

*Dağa tırmanmak, ulaşım zordur.

ı)

Çukurlar okla gösterilir. Çukurda( tepelerin  tersine) her izohips kendinden alçak izohip çevreler.

j) Büyük ölçekli haritalarda izohipsler arasındaki yükseklik farkı AZ       ve izohip sayısı fazladır.

k) İzohipsi sık olan deniz kıyısının  (yüksekliği fazla)--> kıta sahanlığı DAR, eğim fazladır.

l)


BOYUN,  Tepe ve sırtlar arasında kalan alçak yerlerDİR.

m)
Tepe, Doruk, Zirve

En  dar izohipsle gösterilen yüksek yerler.

13) Yükselti basamakları alçaktan yükseğe

(yeşil 200m/ açık yeşil 500m / sarı  1000m /turuncu 1500m  / açık kahverengi 2000m/koyukahverengi 2000m üstü)

yükseklikleri gösterir.

14)Eğim fazla ise
taramalar kalın, sık olur.

15)

A’nın yüksekliği 600 ise  P’nin yüksekliğini bulalım.

*Deniz seviyesi 0 mt’dir. 1 nci izohips kıyı veya deniz çizgisidir ve 0 metre yüksekliği gösterir. 

 Denizden  sonraki 1. İzohipsi saymazsak, A ->3. İzohips üstündedir.(veya deniz çizgisinden itibaren 3 aralıktan sonra A bulunmaktadır).

A’nın yüksekliği deniz seviyesinden itibaren 600 m’dir.

 İki izohips aralığı  = 600m / 3 aralık = 200 mt olduğundan,

B’ye kadar 5 aralık(veya deniz izohipsini saymazsak, B -->5. İzohips üstündedir) olduğuna göre,

B’nin yüksekliği =200m*5 aralık=1000 m dir.

 

 

16)  

 

İzohips aralıkları 100 mt olduğuna göre, A noktası hangi yükseklik  aralığındadır?

Deniz seviyesi olan birinci izohipsi saymazsak, 

 A 4.izohipsten sonradır(veya 4.aralıktan sonradır, (ARALIK SAYMAK DAHA GARANTİ GİBİ ). Öyleyse,

 A nın  yüksekliği   100m * 4 aralık =400 m olup 400 ile 500 m arasındabulunmaktadır.

17) 

A ile B’nin yükseklik farkı 900 mt ise izohipsler kaç mt?
*A, 5.izohips üzerinde (veya 5.aralıktan sonradır)
*B’de denizden başlayarak 2. İzohips üzerinde (veya 2.aralıktan sonradır)
.A ile B arasındaki yükseklik farkı= (A ile B izohipsler farkı) *(izohipsler arası metre)
                                                 900=(5-2)                              *yükseklik
                                                 300 = İzohipsler arası yükseklik

18)

A bölgesi, izohipslerin  sık olduğu bölge, eğiminin fazla olduğu bölgedir.


19)   Eğimin fazla olduğu yerler, haritada kısa, kalın ve sık çizgilerle gösterilir.


Dağlık, eğimin fazla olduğu yerler, kısa, kalın ve sık çizgilerle gösterilen yerler; Ege,Karadeniz,Akdeniz, kıyıları ,Doğu

Karadeniz , Doğu Anadolu.

Düz yerler; Trakya , Marmara, Konya, İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu bölgesidir. Bu bölgelerin haricindeki yerler TÜM DENİZ KIYILARI  ve DOĞU ANADOLU DAĞLIK bölgelerdir.

 

Yorumlar

1)mal | 23/11/2015 | 19:11:08
mal
2)brad pitt | 25/12/2017 | 15:12:39
çok guzellllll
3)selena gomez | 25/12/2017 | 15:12:46
Urartular çok yakışıklı
4)Ariana grande | 26/06/2018 | 01:06:53
ne?
5)Taylor Swift | 26/06/2018 | 01:06:54
Urartular yakışıklıymış işte knk
6)Dua Lipa | 26/06/2018 | 01:06:13
Hitit erkeklerinin vücut yapısını daha iyi buluyorum

Yorum Yaz

İsminiz

Eposta adresiniz

Güvenlik Kodu

Yorumunuz

 
 
 
 
 
Isı ve Sıcaklık21ocak2014YENİ
21ocak2014eklendi. Bitti... »
KaldırmaKuvvetiYeniMart2013
KaldırmaKuvvetiYeniMart2013... »
ÖĞRENCİLER LÜTFEN SORU ve CEVAPLARINI AYNEN KOPYALAMAYINIZZZZZZZZ
KOPYALAMAYINIZZZZZZZZ. ÖGRENCİLER LÜTFEN SORU VE CEVAPLARI AYNEN KOPYALAMAYINIZ... »
Sınav Kolay Başarı Kolay
*Dersin esasını öğrenelim, anlayalım, temel kavram ve yasaları öğrenelim, detaylara boğulmayalım. Ezberlemeyelim. *Yanlış yaptıklarımızın muhakkak doğrusunu öğrenelim, doğrular bizimdir, yanlışkarımızdan öğreniriz. *Konuları çok fazla tekrara gerek yok, amaç günde çok fazla soru yapmak değil ; güzel ve değişik dersanelerin sorularından yapmalıyız. Önemli konuların hepsini 3-4 aydabir sorularla sürekli tekrarlıyor olmalıyız. *Soruları çözerken; zor, normal ve kolay soruları ayırtedebilmeliyiz. Zor veya uzun vakit kaybettirebilecek sorulara boğularak vakit kaybetmemeliyiz. Hedefimize ulaşmak için; her dersten en az kaç soru cevaplamamız gerekiyorsa; önce kolay sorulardan hata yapmadan çözmeliyiz.... »