Enzimler,Nükleik Asitler(DNA ve RNA)ATP
13/11/2008  |  BİYOLOJİ | (7)yorum | 20241 kez okundu.

 1)ENZİMLER

 a) Enzimler protein yapıdadır, yani vücudumuzun enzim yapması için proteine ihtiyaç vardır. Bu nedenle dengeli protein tüketmeliyiz. (et yemeliyiz)

*Enzimler protein yapıda olduklarından ve protein sentezi DNA nın konroluyle olduğundan HER ENZİM DNA daki bir  GEN tarafından yapılır.

*Her enzim KENDİNE UYGUN ( anahtar ve kilit gibi) olan vücuttaki moleküllerle reaksiyona girer  ve enzimin etki ettiği bu maddeye  substrat deriz.  

 

*Enzimler, kimyasal reaksiyonlardan bozulmadan çıkarlar, yani KATALİZÖR dürler.(Biz kimyada, reaksiyonlara girip, reaksiyonu kolaylaştırıp hızlandıran ve bozulmadan çıkıp defalarca reaksiyonlarda kullanılan bu tür maddelere KATALİZÖR diyoruz.) Enzim, substratını yani reaksiyona giren maddeyi aktifleştirerek ve reaksiyon sıcaklığını düşürerek vücudumuzdaki reaksiyonlarda katalizörlük yapar.

A subsratı  + A ya uygun a-enzimi  =   (a-enzimi )   + Reaksiyandan çıkan, yapılan maddeler,yani ÜRÜN gibi reaksiyon olabilir.

*Enzimler  gruplar halinde de çalışabilir.

1nci reaksiyon  :    A substratı + a-enzimi = (a-enzimi) + B substratı (=ürün)

2nci reaksiyon  :    B substratı +b-enzimi =(b-enzimi)+ C substratı (=ürün) gibi 1nci reaksiyonun ürünü B-maddesi 2nci reaksiyonda B-substratı olabilir.

*Enzimlerin etkilediği maddenin isminin sonuna (-az) ekinin getirerek enzimleri adlandırırz. Yağ(=lipid)ları etkileyen enzim LİPAZ olur gibi. Enzimim isminin sonunda (-jen) eki varsa İNAKTİF enzimdir.

ENZİMLERİN ÖNEMİ: Canlının bazi enzimleri yapamaması , canlının ölümüne neden olabilir, Çünkü enzimler, canlının yaşaması için gerekli olan ve canlının vücudunda gerçekleşrn  metabolazmik reaksiyonların gerçekleşmesi için gereklidir. AMA ENZİMLERİN verimli çalışması için ortamda olması gereken şartlar vardır, yani enzimlerin çalışmasını etkileyen faktörler vardır.

a)SICAKLIK: İnsan vücudundaki enzimlerin en iyi çalıştığı sıcaklık 20-30 DERECE ARASIDIR, yÜKSEK SICAKLIKTA PROTEİN YAPISINDA OLAN ENZİM BOZULUR, düşük sıcaklıkta bozulmaz ama reaksiyon hızı azalır.Enzimlerin en iyi çalışatıları sıcaklık OPTİMUM SICAKLIKtır.

b)PH derecesi: Her enzimin iyi çalışacağı PH derecesi vardır, genellikle enzimler NÖTR (=PH=7) ortamda iyi çalışır,bazı enzimler asidik ortam(= PH 7den küçük) sever, bazı enzimler de bazik(=PH 7den büyük) ortamda iyi çalışır. 

**SICAKLIK ve PH'ın Reaksiyon Hızına  ETKİSİ, Resim b ve  c deki gibi  Çan eğrisi şeklindedir, birbirlerine benzerler, İkisinde de OPTİMUM değer vardır

c)Substrat miktarı: Reaksiyonda YETERLİ ENZİM varsa; substrat miktarını artırmak reaksiyon hızını artırr.Ayrıca substratı PARÇALAYARAK YÜZEY MİKTARINI ARTIRIRSAK DA; reaksiyon hızlanır. (Kıymadan yapılan hamburgeri  parça-et den daha kolay sindiririz.

 

d)Enzim miktarı

rı:Reaksiyonda AŞIRI substrat varsa, enzim miktarı yetersizse; enzim miktarını artırdıkça, reaksiyon hızlanır, AMA enzim yeterli seviyeye gelince enzim miktarını artırmak reaksiyonu HIZLANDIRMAZ 

 **SUBSTRAT ve ENZİM  değerlerininReaksiyon Hızına etkisi d ve e deki gibi birbirine benzer,

Ortamda yeterli miktar SUBSTRAT varken enzim miktarı artılırsa reaksiyon hızı ARTAR .

AMA reaksiyon max hıza ulaşınca ve substrat miktarı SABİT ise; enzim artsa da reaksiyon hızı artmaz ,Resim e deki gibi. (Bu kural substrat miktar değişikliklerinde de geçerlidir.)

Yeterli enzim bulunan reaksiyonda substrat miktarı artarsa reaksiyon hızı artar

Ama Reaksiyon max hızda ve enzim miktarı sabitse; substrat miktarını artırsak da; reaksiyon hızı artmaz.(Resim d deki gibi)

e) Su: Enzimlein çalışması için her zaman suya ihtiyaç vardır, su yoksa çalışmaz, su bu nedenle de önemlidir.

f) Ortamda bulunan Kimyasal maddelerden, enzim çalışmasını azaltan ZARARLI kimyasallara=İNHİBİTÖR yani ENGELLEYİCİ deriz, civa zehirli bir ağırmetaldir, enzimlerin etkisini engeller. Enzimin çalışmasını artıran, yani YARARLI olan kimyasallara da AKTİVATÖR deriz.  

 

2) NÜKLEİK ASİTLER , DNA ve RNA olarak 2 çeşittir. Virüsler, bakteriler,bitkiler,hayvanlar,insanlar dahil tüm canlılarda bulunur.

*Nükleik asitleri meydana getiren en küçük birim NÜKLEOTİT dir.

NÜKLEOTİT, aşağıdaki 3 gruptan oluşmaktadır.

 

a) 5karbonlu şeker                        b)Fosforik asit             c)Azotlu arganik baz

a)5 karbonlu şeker a1) RNA da kullanılan RİBOZ ve           c )Azotlu organik baz da 2 çeşittir.

a2)DNA da kullanılan DEOKSİRİBOZ olarak 2 çeşittir.        c1) PÜRİN bazlar (Adenin ve Guanin)     

                                                                               c2) PİRİMİDİN bazlar (Timin,Urasil,Sitozin)             

                                                                                                        

Nükleik asit olan DNA ve RNA, 

*SOLUNUM, BÜYÜME, ÜREME gibi  hücrede canlılık faaliyetlerini kontrol eden, düzenleyen organik moleküllerdir.

*Bir canlıya ÖZEL sadece o canlıya ait özellikleri içeren GENETİK bilgiyi taşıyan DNA  nükleik asitTİR.

*DNA,  hücrede  çekirdek+ mitokondri+kloroplast da bulunur , RNA da DNA Nın bulunduğu bu 3 yerde bulunur, ama ilave olarak  sitoplazma(=hücre sıvısı)  ve RİBOZOM da da bulunur.   

a)DNA nükleotitlerden oluşan 2 zincirden oluşur.

 

 

Adenin(A),  Timin(T),   Guanin(G),  Sitozin(S) olarak 4 çeşit nükleotitin birbirine ŞEKER ve FOSFAT gruplarıyla bağlanarak DNA nın uzun  1nci  zincirini oluşturular.

***TİMİN SADECE DNA 'DA BULUNUR     (URASİL DNA'da BULUNMAZ, RNA'da BULUNUR)

DNA nın 1nci zincirini (örneğin, 1nci zincir  A-T-G-S-T olsa) ve (Adenin ile Timin) ve (Guanin ile Sitozin)lerin karşılıklı ZAYIF HİDROJEN BAĞLARIYLA bağlanacağını bilirsek; DNA'nın 2nci zinciri şöyle yazabiliriz: (T-A-S-G-A)

*Adenin ile Timinin arasındaki zayıf hidrojen bağı İKİLİ, Guanin ile Sitozin arasındaki bağ da ÜÇLÜdür.  

*Hücre bölünmeden önce DNA nın 2 zinciri  açılır ve her zincir  kendisini eşler, buna DNA REPLİKASYONU(DNA Eşlenmesi) denir ve  bunu sağlayan enzim DNA POLİMERAZdır.

DNA 1nci zincir : A-T-G-S 

DNA 2nci zincir:G-S-A-T  ise

bu 2 zincir açılıp kendini eşler, yani 1nci zincirdeki A karşısına T, sonraki Tkarşısına A alır, G karşısına S  alır ve S karşısına G alır  .

Böylece DNA'nın 1nci zinciri eşlenerek 2 zincirli 1 DNA yapar .

Aynı şekilde DNA'nın 2nci zinciri (G-S-A-T) de eşlenerek, kendisinin  2nci zincirini (S-G-T-A) olarak yapar ve 2nci DNA oluşur.

Bölünmeden önce 2 zincirli 1 DNA varken eşleme yapıldıktan sonra 2 şer zincirli 2 DNA yapılımış olur Kİ; hücre bölündüğünde 2 hücrenin de 2 zincirli 1 er DNA sı olur. 

b)RNA  Adenin, Urasil, Guanin, Sitozin olarak yine DNA'da olduğu gibi 4 çeşit nükleotitin birbirine ŞEKER-FOSFAT bağlarıyla bağlanmasıyla oluşan uzun 1 zincirdir,

RNA, hücrede PROTEİN SENTEZİ, YAPIMI görevindedir.

RNA'nın farkı; DNA gibi KENDİNİ EŞLEYEMEZ, 1 zincirlidir.

                  Hücre protein sentezi yapacağı zaman,RNA  DNA'dan yapılır.

                  RNA da RİBOZ şekeri ve Urasil bazı var

                  RNA yapımını sağlayan enzim RNA POLİMERAZ dır.

                 RNA, MesajcıRNA, TaşıyıcıRNA ve RibozomalRNA olark 3 çeşittir.

DNA, hücrede KALITSAL BİLGİYİ taşır, hücreyi yönetir, (PROTEİN sentezini de yönetir).                  

DNA nın farkı; DNA 2 zincirden oluşmaktadır,

                     Hücre bölüneceği zaman DNA KENDİNİ EŞLER,

                     Bu zincirlerin arasında ZAYIF HİDROJEN BAĞLARI da vardır,

                     DNA'da Deoksiriboz şeker ve TİMİN baz vardır, ( RNA'da URASİL baz ve riboz şeker var)  

                    DNA'da Adenin sayısı=Timine  ve Guanin sayısı =Sitozin sayısıdır. (RNA'da böyle bir kural YOK) 

RNA, 3 ÇEŞİTTİR. 

b1) mRNA (Mesajcı RNA) Protein sentezine gerekli kalıtsal bilgiyi DNA'dan alıp ribozoma getirir, DNA'nın istediği, hücreye gerekli olan  proteinlerin yapımını sağlayacak kalıpları ribozoma getiri, yani ribozoma hangi proteinin sentezleyeceğini söyleyen DNA'dan emri alıp ribozoma getirir, getirdiği kalıba göre protein sentezi yapılır. 

b2) tRNA (Taşıyıcı RNA)Çekirdekte yapılan taşıyıcıRNA sitoplazmaya giderek, MesajcıRNA'nın getirdiği DNA emri ve KALIBINA UYGUN AMİNO ASİTLERİ RİBOZOMLARA TAŞIRLAR.

*Proteinin en küçük birimi olan amino asitlerin 20 ÇEŞİDİ olduğundan ve her taşıyıcıRNA 1 ÇEŞİT AMİNO ASİDİ TAŞIYACAĞINDAN; 20 çeşit taşıyıcıRNA vardır.

b3) rRNA (Ribozomal RNA) Çekirdekte DNA'nın denetiminde sentezlenir ve hücrede RİBOZOM organelini oluşturur, RİBOZOMlarda da protein sentezi yapılır.

3) ATP( Eneji deposu)

Canlıların yaşam faaliyetlerini devam ettirebilmeleri  ve metabolizması için gerekli enerjiyi sağlayabilmeleri için, ENERJİ DEPO edilebilen ATP molekülüne ihtiyaçları vardır.

ATPADENİN bazı     + RİBOZ şekeri  + yüksek enerjili 3 FOSFAT bağından oluşmuştur.

Hücrede enerji ihtiyacı ortaya çıkınca,  ATP den  (3 fosfatlı ATP = 2 fosfatlı ADP  +3ncü fosfat  P) reaksiyonuyla YÜKSEK ENERJİLİ OLAN  3ncü FOSFAT bağı AÇILARAK ortaya çıkan enerji hücrede enerji olarak kullanılır. 

Her hücre kendisi için gereken ATP yi HÜCRE SOLUNUMU ile kendisi yapar,   ADP ye ( 2fosfatlı ADP3ncü fosfat P = 3 fosfatlı ATP)reaksiyonuyla yüksek enerjili 3ncü FOSFAT bağı BAĞLANARAK hücre solunumda elde edilen enerji 3 fosfatlı ATP molekülünde depo edilir.

BÜYÜME, HAREKET ETME, BÖLÜNME, AKTİF TAŞIMA, SİNİR SİSTEMİ , SOLUNUM, SİNDİRİM  gibi yaşamsal faaliyetler için  hücre  enerjiye, ATP ye ihtiyacı vardır. 

ATP başka bir hücreye veya canlıya aktarılamaz. ATP nin sentezi (=üretilmesi, yapımı) 2 çeşit hücre solunumuyla sağlanır:

a)OKSİJENLİ SOLUNUM

b)OKSİJENSİZ SOLUNUM (=Fermentasyon)

Hücrelerde ADP den ATP üretimine Fosforilazasyon denir ve 4 çeşittir.

1) Substrat fosforilasyon :  Oksijensiz solunum  ve Oksijenli solunumun başlangıç ve krebs reaksiyonlarında ATP sentezi bu şekilde yapılır, ATP ,enerji  üretimi düşüktür.

2) Oksidatif fosforilasyon: Oksijenli solunumda Elektron Taşıma Sistemi olan ETS de ATP sentezi bu şekildedir, ATP, enerji üretimi yüksektir.

3)Fotofosforilasyon : Yeşil, KLOROFİL i olan bitkiler güneş ışığını kullanarak  ATP üretir.

4)Kemofosforilasyon: Bakteriler ATP yi bu şekilde yapar. 

 

 

Yorumlar

1)buket | 01/01/2014 | 17:01:46
çok güzel olmuş ellerine sağlık ödevime yardımcı oldunuz...teşekkür ederim
2)serkan | 01/01/2014 | 17:01:02
aynen çok güzel olmuş... :*
3)leyla | 04/01/2014 | 17:01:39
ödevime yardımcı olduğunuz için teşekkür ederim.çok sağolun.
4)anan | 22/12/2014 | 20:12:27
o..ç bu ne mk ananız verem
5)StraPhor | 13/01/2015 | 15:01:53
Allah Razı Olsun,Allah ne muradın varsa versin.Tuttuğun Altın olsun inşallah. Çok işime yaradı binlerce kez saol çok teşekkürler.Böyle paylaşımlar yapmaya devam et Ödevler varsa biz de de bu site var
6)ayşe | 22/11/2015 | 23:11:45
çk güzel
7)angel:p | 13/12/2015 | 13:12:54
hiç bi yerde ATP RNA ve DNA nın ortak özellikleri yok ama testlerde çıkıyo.

Yorum Yaz

İsminiz

Eposta adresiniz

Güvenlik Kodu

Yorumunuz

 
 
 
 
 
Isı ve Sıcaklık21ocak2014YENİ
21ocak2014eklendi. Bitti... »
KaldırmaKuvvetiYeniMart2013
KaldırmaKuvvetiYeniMart2013... »
ÖĞRENCİLER LÜTFEN SORU ve CEVAPLARINI AYNEN KOPYALAMAYINIZZZZZZZZ
KOPYALAMAYINIZZZZZZZZ. ÖGRENCİLER LÜTFEN SORU VE CEVAPLARI AYNEN KOPYALAMAYINIZ... »
Sınav Kolay Başarı Kolay
*Dersin esasını öğrenelim, anlayalım, temel kavram ve yasaları öğrenelim, detaylara boğulmayalım. Ezberlemeyelim. *Yanlış yaptıklarımızın muhakkak doğrusunu öğrenelim, doğrular bizimdir, yanlışkarımızdan öğreniriz. *Konuları çok fazla tekrara gerek yok, amaç günde çok fazla soru yapmak değil ; güzel ve değişik dersanelerin sorularından yapmalıyız. Önemli konuların hepsini 3-4 aydabir sorularla sürekli tekrarlıyor olmalıyız. *Soruları çözerken; zor, normal ve kolay soruları ayırtedebilmeliyiz. Zor veya uzun vakit kaybettirebilecek sorulara boğularak vakit kaybetmemeliyiz. Hedefimize ulaşmak için; her dersten en az kaç soru cevaplamamız gerekiyorsa; önce kolay sorulardan hata yapmadan çözmeliyiz.... »