MaddeninHalleri ve Fiziksel/Kimyasal değişim
18/09/2008  |  KİMYA | (11)yorum | 49897 kez okundu.

 1)MADDENİN FİZİKSEL ÖZELLİĞİ VE DEĞİŞİMİ

Maddenin molekül-iç yapısının korunduğu

*rengi,  kokusu,   şekli,  tadı,   sertliği,  yumuşaklığı,

**erimesi- donması, buharlaşması-yoğunlaşması, kaynaması, çözünmesi, hal değiştirmesi, iletkenliği 

gibi dış yapısıyla ilgili Fiziksel özelliklerindeki değişikliklere Fiziksel Değişim denir.

2)MADDENİN KİMYASAL ÖZELLİĞİ VE DEĞİŞİMİ

Maddenin iç yapısındaki-atom veya molekül yapısındaki Kimyasal Özelliklerin değişmesine,

*kimyasal reaksiyonlarda atomlar arasındaki elektron etkileşimleriyle eski bağların açılıp yeni maddeler oluşturacak

şekilde yeni bağlar oluşmasına Kimyasal Değişim denir.

3)Değişiklikler   (K-Kimyasal Değişim   /   F-Fiziksel  Değişim)

*Göl sularının donması(Hal değişikliği)  F

*Suyun kaynayıp buharlaşması, suyun donup buz olması, buzun erimesi(Hal değişikliği)   F

*Isıtılan demirin kızarması   F

*Demirin paslanması(oksijenle reaksiyona girerek oksitlenmesi),demirin oksijenle yanması K

(Paslanan demir kimyasal bir olaydır, geri dönüşü yoktur, demir paslanmıştır, ama ısınıp kızaran demir, fiziksel bir

olaydır, soğuyan demir ilk haline döner, kızarıklığı yokolur.)

*Yaprakların sararması         K

*Buğdaydan un yapılması         F

(Sararan yaprak ölmek ilk yeşil haline dönemez, ama un olan buğday maddesi değişmemiştir, sadece ufalanmıştır.)

*Sütten yoğurt yapılması    K

*Yoğurttan ayran yapılması        F

(Sütün mayalanmasıyla yapılan yoğurt farklı bir maddedir ve değişim kimyasaldır, yoğurttan geri dönerek süt

yapamayız. Yoğurdun sulandırılarak ayran yapılması fizikseldir, ayran farklı madde değildir, sulu yoğurttur,)

*Vişneden reçel yapılması       K

*Reçelden şurup yapılması    F

KİMYASAL DEĞİŞİMDE; İLK MADDE TAMAMEN YENİ MADDEYE DEĞİŞMEKTE,  İLK MADDEYE GERİ DÖNÜŞÜM YOKTUR

AMA FİZİKSEL DEĞİŞİMDE MADDE TAMAMEN DEĞİŞMEZ,BOZULMAZ, İLK MADDEYE DÖNÜŞÜM VARDIR

*Meyvenin çürümesi,  yemeğin bozulması,  etin pişirilmesi,  ekmeğin küflenmesi  K

*Üzüm suyundan sirke, şarap yapılması      K

*Etten kıyma yapılması        F

*Camın buğulanması            F

*Tuzlu suda tuzun kristallenmesi, şekerin suda çözünmesi, naftalinin süblimleşmesi   F

*CO2-Karbondioksit gazının suda çözünerek gazoz yapılması  F

*Gökkuşağının oluşması(Işığın kırıması)  F

*Odundan mobilya yapılması      F

*Odunun yanması   K

*Elde kolonyanın serinlik hissi vermesi(Kolonyadaki uçucu-alkolun buharlaşırken elimizden ısı alarak soğutması, yani hal değişikliği yani FİZİKSEL DEĞİŞİM dir.)

*Mumun erimesi       F

*Limonata yapılması   F  

4)HAL DEĞİŞİKLİĞİ

 

A)KATIDAN SIVI HALE GEÇİŞİ)( Katı su-buzun suya dönüşmesi  gibi,  ERİMESİ)

a)Saf maddeysa SICAKLIK SABİT kalır, değişmez.

b)Maddenin aldığı ısı hal değiştirmede, buzun erimesinde kullanılır, yani erime ısı alır ve erime gibi ısı alan

reaksiyonlara ENDOTERMİK reaksiyon denir. Endotermik reaksiyon,ısı aldığından çevresini soğutur. 

c)Erime halinde (buz+su) beraber bulunur, madde HETEROJEN haldedir.

d)Katıdan sıvıya Erime noktası(sıcaklığı)= Sıvıdan katıya Donma noktası

e)Erirken sıvı hale geçen maddenin enerjisi, hareketi, düzensizliği artar.

f)Hacim artar, yoğunluk azalır .

d(yoğunluk)=(M-kütle SABİTtir) / (V-Hacim, sıcaklık artarsa veya basınç azalırsa ,HACİMartar)

Paydaki M sabit ve paydadaki V artmakta ise; yoğunluk azalacaktır.

Şekil1 SABİT SICAKLIK ve BASINÇTA yoğunluk-D  SABİTtir. Grafikteki D-yoğunluk eğrisinin EĞİMİ=D si SABİTtir. 

 

 

g)Katının BELLİ bir şekli ve hacmi var, sıkıştırılamaz, Tanecikler arası boşluk en az ve çekim kuvveti en fazla, en

düzenli- kararlı haldir.

h)Sıvıda BELLİ şekil yok ama hacim var, hatta sıvı halde hacim katı halde hacimden büyüktür.(Dolayısıyla sıvı haldeki

yoğunluk ta, katının yoğunluğundan küçüktür)

ı)Sıvı AKIŞKAN olup, tanecikler biribiri üzerinden kayar

B)SIVIDAN KATI HALE GEÇİŞİ(Sıvı-suyun katı-buza dönüşmesi gibi, donması)

A daki b, e, f maddeleri hariç diğer tüm maddeler (B) de de geçerlidir.

b) Sıvıdan katıya geçerken, Donma, çevreye ısı verir, çevreyi ısıtır, yani EGZOTERMİK tir.(A da erirken aldığı ısıyı

geri verir, katı halin  enerjisi sıvı halin enrjisinden daha az olacağından, katı halin istediği enerjinin fazlasını geri iade

eder ) 

e)Maddenin enerjisi, hareketi, düzensizliği azalır

f)Sıcaklık azaldıkça, hacim azalır, yoğunluk artar 

C)SIVIDAN GAZ HALE GEÇİŞİ (Sıvı-suyun gaz haline geçmesi, BUHARLAŞMASI)

A daki  a)maddesi geçerli

b)de geçerli fakat alınan ısı buharlaşmada kullanılır

c)de geçerli, madde HETEROJEN haldedir, ama (buhar+su) olarak heterojen haldedir.

d)Sıvıdan gaz hale Kaynama noktası= Gazdan sıvıya Yoğunlaşma Noktası

e)de geçerli, buharlaşan sıvının enerjisi, hareketi ,düzensizliği artar 

f)Sıvıdan gaz hale geçerken, hacim artar, yoğunluk azalır.  

*Gaz halde V-hacim en fazladır ve d-yoğunluk en azdır.

**

SU, özeldir. +4 derecede yoğunluğu maksimum ve hacmi minimumdur. 4 dereceden sıfır dereceye soğurken, buz

olurken ANORMALCE (diğer çoğunluk maddeler gibi hacmi azalacağına) hacmi artar ve buzun yoğunluğu azalır, bu

nedenle buz suda yüzer(batmaz).SU +4 Derecenin solunda, sıcaklık azalırken ANORMALDİR,  hacmi

azalacağına ARTAR.

+4 dereceden ısınırken de NORMAL OLARAK hacmi artar, yoğunluğu azalır.

h)Gaz da BELLİ bir hacim ve şekil yoktur, gaz içinde bulunduğu kabın hacim ve şeklini alır, gaz halin hacmi en büyük,

yoğunluğu en küçüktür. 

D)GAZ HALDEN SIVI HALE GEÇİŞ (Gaz-Subuharının sıvı-suya dönüşmesi-YOĞUNLAŞMASI)

C deki a, c, d, h maddeleri aynen geçerlidir.

b) de gazdan sıvı hale geçen madde, daha önce aldığı enerjinin bir kısmını geri verir, yani yoğunlaşma EGZOTERMİK

tir, çevreyi ısıtır.

e)Yoğunlaşarak sıvı hale geçen maddenin enerjisi, hareketi, düzensizliği azalır.

f)Yoğunlaşmada, hacim azalır, yoğunluk artar

KURAL:1)SAF maddelerde, katı ve sıvılarda, sıcaklık ve basınç sabit iken;

*hacim arttıkça kütle de artar ve kütle-(y-axis) / hacim(x-axis)  grafiğindeki doğrunun eğimi = d-yoğunluk olur ve

yoğunluk sabittir.

*kütle / yoğunluk grafiğinde, kütle arttıkça yoğunluk sabittir ve

*hacim / yoğunlUk grafiğinde, hacim arttıkça yoğunluk sabittir.

2) GAZ maddelerin belli bir hacmi olmadığından, d=M / V  de M-Kütle sabit olup , d-yoğunluk V-Hacimle ters orantılı

değişir

3)Karışımların yoğunlukları değişir.

4)Gaz halin yoğunluğu sıvı halden büyüktür,

Sıvı halin yoğunluğu da katı halden büyüktür.   d KATI   >  d SIVI > d GAZ

Örnek1)Maddenin kütlesi arttıkça, TANECİK SAYISI, Hacim  artar. 

Örnek2)100 grlık 20 derece suyla 100 grlık 30 derece suyun hangi özelliği aynıdır?

*2 suyun da kütleleri aynı olduğundan, tanecik sayıları da aynıdır.

**Sıcaklıkları farklı olduğundan, V-Hacim ve d-yoğunluk farklıdır. 

Örnek3)100 gr lık 20 derecede suyla 200 grlık 20 derece suyun hangi özelliği aynıdır?

*Aynı sıcaklıkta olan 100 ve 200 gr lık iki suyun tanecik sayısı, kütlesi, hacmi farklıdır, yani ortak özellikler, madde

miktarı değiştikçe farklılaşırlar.

**Ama sıcaklık-basınç sabitse, ikisi de aynı madde ,su olduğundan, Ayırtedici özellik olan yoğunluk AYNI dır.

Örnek4)İki sıvının farklı maddeler olduğunuı göstermek için hangisini kullanamayız?

*Kaynama noktası, Özkütle, Sudaki çözünürlük, maddenin ayırtedici özellikleridir.

**Esneklik, katılara ait özelliktir, sıvılarda yoktur.

***Genleşme, katı ve sıvılara ait ayırtedici özelliktir

Örnek5)Aynı sıcaklık ve basınçta, madde miktarı arttıkça,  kütle ve hacim, tanecik sayısıs artar, yoğunluk sabittir

Örnek6)Basınç ve sıcaklık ile değişmeyen sadece kütledir.

*Basınç ve sıcaklıkla değişen; ortak özelliklerden HACİM ve ayırtedici özelliklerin TÜMÜ dür. 

Örnek6) Erime noktası =60 derece, Kaynama noktası=110 derece olan A maddesi,

A) (-30) dereceden 120 dereceye kadar ısıtılıyor. A nın ISINMA GARAFİĞİNİ çizelim.

 Eksi30 dan 120 dereceye ısıtırk.en, erime ve buharlaşma ısılarını geçerek maddenin 2 HAL DEĞİŞİKLİĞİ geçirdiğini görürüz .1 nci HAL DEĞİŞİKLİĞİ : ŞEKİL8 deki 1nci DÜZLÜKtür ve ERİMEdir.=60 derece

                          2nci HAL DEĞİŞİKLİĞİ: ŞEKİL8 deki 2nci DÜZLÜKtür ve BUHARLAŞMAdır=110 derecedir.

DİKKAT:SAF MADDEde 2Hal değişikliğini gösteren 2 BÖLGE DÜZdür yani HAL DEĞİŞİKLİĞİNDE SICAKLIK SABİTtir, madde aldığı ısıyı, hal değiştirmede kullandığından SICAKLIĞI DEĞİŞMEZ, SABİTtir

B) 80 dereceden 120 dereceye kadar ısıtırsak, A nın yine ISINMA GRAFİĞİni çizelim

80 dereceden 120 dereceye kadar ısıtırsak; şekil9 da 1 HAL DEĞİŞİKLİĞİ=Buharlaşma görürüz.

C)Tuzlu-su, Şekerli-su gibi  KARIŞIMIn(yani SAF OLMAYAN MADDEyi)   ISINMA GRAFİĞİNİ çizelim

1NCİ HAL DEĞİŞİKLİĞİ olan ERİME= 60 derecede ve

2nci hal değişikliği olan BUHARLAŞMA=110 derecede sıcaklık DEĞİŞİR, DÜZLÜK OLMAZ

 

Yorumlar

1)yooo | 21/03/2011 | 20:03:48
ya çok saqoLuun . teşekkürLer .d öptüüüm .
2)leyla | 04/01/2014 | 13:01:43
beğenmedimmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
3)sağol | 11/01/2014 | 19:01:54
çok emek harcadığınız belli teşekkürler başarılar
4)seyda nur | 22/01/2014 | 16:01:13
bence cok güzel cünkü baya bilgiler verilmiş grafikler verilmişl işime cok yaradı cok tesekkür ederim.
5)sıla | 22/03/2014 | 18:03:50
hocam doymuş çözeltilerin grafikleriyle doymamışlarınki aynı mı oluyor? sanki doymuşlarınkinide saf maddelerinki gibi çiziyorduk?
6)kadir toslak | 01/12/2014 | 19:12:12
şeyda sana aşığım
7)ggggggg5 | 16/12/2014 | 18:12:26
vav
8)begüm | 24/12/2014 | 20:12:10
Bence hiç de güzel bir site değil şu sorunun cevabını bulamadım eğer bulursanız bana yazın: az hacimde çok fazla tanecik vardır?
9)berkay | 08/01/2015 | 13:01:04
Maddenin dış görünüşünde yani fiziksel özelliklerindeki değişmelerdir.
10)ismail | 23/03/2015 | 11:03:29
Karbondioksitin suda cozunmesi fziksel degil kimyasaldir. Yanlis yazmissiniz. Tepkimesi de bu: CO2 + H2O --> H2CO3
11)arda | 13/04/2015 | 15:04:34
aynen ondan dora cok bonba bişe

Yorum Yaz

İsminiz

Eposta adresiniz

Güvenlik Kodu

Yorumunuz

 
 
 
 
 
Isı ve Sıcaklık21ocak2014YENİ
21ocak2014eklendi. Bitti... »
KaldırmaKuvvetiYeniMart2013
KaldırmaKuvvetiYeniMart2013... »
ÖĞRENCİLER LÜTFEN SORU ve CEVAPLARINI AYNEN KOPYALAMAYINIZZZZZZZZ
KOPYALAMAYINIZZZZZZZZ. ÖGRENCİLER LÜTFEN SORU VE CEVAPLARI AYNEN KOPYALAMAYINIZ... »
Sınav Kolay Başarı Kolay
*Dersin esasını öğrenelim, anlayalım, temel kavram ve yasaları öğrenelim, detaylara boğulmayalım. Ezberlemeyelim. *Yanlış yaptıklarımızın muhakkak doğrusunu öğrenelim, doğrular bizimdir, yanlışkarımızdan öğreniriz. *Konuları çok fazla tekrara gerek yok, amaç günde çok fazla soru yapmak değil ; güzel ve değişik dersanelerin sorularından yapmalıyız. Önemli konuların hepsini 3-4 aydabir sorularla sürekli tekrarlıyor olmalıyız. *Soruları çözerken; zor, normal ve kolay soruları ayırtedebilmeliyiz. Zor veya uzun vakit kaybettirebilecek sorulara boğularak vakit kaybetmemeliyiz. Hedefimize ulaşmak için; her dersten en az kaç soru cevaplamamız gerekiyorsa; önce kolay sorulardan hata yapmadan çözmeliyiz.... »