Bağıl Hız
01/11/2007  |  FİZİK | (0)yorum | 7287 kez okundu.

Pozitif   yönü  sağa  doğru  kabul  edelim.

Yolun  kenarında 2v hızıyla    sağa    doğru      giden    Murat ile yine  2v  hızıyla  sola doğru giden Ahmet  ve durmakta olan Ayşe  bulunmaktadır.

Yolun  önünden 4v  hızıyla  sağa  giden  bir  Tren  ile 3v hızıyla sola giden bir otomobil vardır.

Trenin içinde v  hızıyla sağa giden Can ,V hızıyla sola giden  Berk  ile Durmakta olan Mehmet ve V hızıyla sola giden Altan bulunmaktadır.

İşi  iyice karıştırmak için Havada sol tarafa 6v hızıyla uçan  bir güvercinle Sağ tarafa 5v hızıyla uçan bir martı bulunduralım.


Şimdi bunların bağıl  hızlarını  hesaplayalım Her zaman işleyen bir formül vardır Bu formülü uygulayalım

A) Probleme başlamadan önce sağa doğru yönümüzü + pozitif kabul edelim ve
Bağıl Hız  formülü = V gözetlenen(= hızı sorulanın hızından) -  V bakanın hızını çıkartırız. ( Ama hızları vektörel  yazacağız, Örneğin; trenin hızını  Ahmet’e göre belirleyeceksek; tren=gözetlenen olur ve bizim + kabul ettiğimiz  sağa doğru 4v hızıyla gittiğinden Vektörel hızını 4v olarak V-gözetlenen e yazarız.  Bakan = Ahmet ,sola doğru 2v hızıyla gittiğinden Vektörel hızını -2v olarak yazarız(Yani + olarak kabul ettiğimiz yönün.(=sağın) tersi yönde gittiğini göstermiş oluyoruz Şimdi  formüle yerleştirelim

  V-Trenin Ahmet’e  göre bağıl hızı = +4v – (-2v) = 6 v olur. Yani Ahmet, trenin hızını 6v olarak sağa doğru görecektir. ( İŞİN PRATİK YÖNÜ : ZIT YÖNDEKİ HIZLAR TOPLANIR VE   Bakan,  HIZLARIN SKALAR TOPLAMI (=Hızların yönlerine bakmadan sadece büyüklüklerini  toplayarak 4+2= 6 olarak toplayıp), olarak Gözetlenenin , gözetlenen  yönünde gittiğini görür, GÖZETLENENİN YÖNÜ DEĞİŞMEZ )   

B) Trenin hızını Murat’a göre hesaplayalım Formülü daha anlamlı ve kolay yazabilirim,
V tren-murat dersem  , tren =gözetlenen ve murat=bakan  olur Tren ve Murat aynı yöndeler, ikisinin de vektörel hız yönleri + olacak, formüle yazıyorum
V tren murat=+4v-2v=2v Yani Murat, treni  2v hızıyla sağa doğru gidiyor görecektir (İŞİN PRATİK YÖNÜ : AYNI YÖNDEKİ HIZLAR ÇIKARTILIR VE  Bakan,  HIZLARIN SKALAR  FARKI (= 4-2=2) olarak Gözetlenenin,  gözetlenen yönünde gittiğini  görür,GÖZETLENENİN  YÖNÜ DEĞİŞMEZ.

C)Trenle aynı yönde giden Murat’ın bağıl hızını, trende  duran Mehmet’e göre bulalım
Mehmet in hızı= Trenin hızıdır,  yani 4v hızıyla sağa + yönde gitmektedir.  , Murat da sağa ,+ yönde 2v hızıyla gitmektedir. .Şimdi formüle koyalım

Vmurat-mehmet = +2v- 4v=  - 2v oldu. .Sonuç eksi 2v oldu .Yani  Mehmet, Murat’ı, sola doğru 2v hızıyla gidiyor görecektir ( İŞİN PRATİK YÖNÜ : AYNI YÖNDKİ HIZLAR ÇIKARTILIR VE Bakan , HIZLARIN SKALAR FARKI (4-2=) olarak Gözetlenin, gözetlenenin TERS yönünde gittiğini görür )

**B ve C şıklarının sonucunu birleştirelim

Aynı yönde olan gözetlenen ve bakan için 
1) Hızların farkını al ve
2) Bakanın hızı gözetlenenden büyükse; C de olduğu gibi ,  Gözetlenenin hızının  yönünü değiştir       
3) B de olduğu gibi , Bakanın hızı Gözetlenenden küçükse, yine hızlarının farkını al ama gözetlenin yönünü değiştirme, yönü aynı kalsın
Demek ki Gözetlenenin bağıl hızını yönünün değiştiği tek durum C ,yani bakanın hızı gözetlenenden büyük olduğu durumdur. A)da zıt yönlerde ve B)de aynı yönde ama bakanın hızı gözetlenenden küçük olduğunda, gözetlenenin bağıl hızının yönü=gözetlenenin kendi yönü ile aynı olmaktadır

Her zaman zıt yönlerde hızları toplayıp,  aynı yönlerde  çıkartarak gözetlenenin hızının büyüklüğünü buluyoruz

SONUÇ 1  Gözetlenenin hızının  yönü  C şıkkında değişmekte, 
 gözetlenenin hızı zıt yönlerde A şıkkında BÜYÜMEKTE,
 gözetlenenin hızı B ve C şıklarında KÜÇÜLMEKTEDİR
  

Her zaman formülde önce gözetlenen. Bağıl hızı sorulanı önce yazıp, bu hızdan bakanı çıkarıyoruz
D)Vtren -ayşe =+ 4v -0 =4v
SONUÇ2 (DURAN kişiler, hareketlilere bakarken, gözetlenenin bağıl hızında büyüklük ve yönde değişiklik olmaz)
E) Trende duran Mehmet, yol kenarında duran Ayşe yi nasıl görür ?
Vmehmet=VTren = 4V ve sağa gitmektedir .Mehmet bakan olup hızı(=4V) Gözetlene Ayşe (=0)den  büyüktür Yani C şıkkı gibi olacaktır.
Vayşe-mehmet= 0 – 4v= - 4v 
SONUÇ3 Yani, Mehmet, duran  Ayşe ‘yi kendi hızı olan 4v ile kendi yönünün tersine ,sola gidiyor olarak görecektir
**Bağıl hızın yönünün değiştiği durum sadece C şıkkı değil, demek ki E şıkkı da varmış

Örnekler

Vgüvercin-ahmet =  - 6v –( -2v) = -4v (Aynı yönde sola gidiyorlar , Hızlarının farkını al 6-2=4 v büyüklüğünde olacak ve Vgüvercinle =gözetlenenle aynı yönde sola doğru olacaktır. Niye formülde eksi 4 çıktı ? Problemim başında + yönü sağa doğru kabul etmiştik

  Vmartı-otomobil = +5 – ( -3) = 8v ( Zıt yönde gidiyorlar. Hızları topla 5+3=8 ve bağıl hız          vmartı ile aynı yönde ,sağa doğru olacak
Vcan-altan = +v – ( -v ) = +2v Zıt yönde gittiklerinden  hızları toplayınca bağıl hızın büyüklüğü  v+ v=2v olur ve yönü de gözetlenen yani can’ın yönünde, + sağa doğrudur.

 
F) Valtan-berk = +v –(+ v ) = 0 v Aynı yönde gidenlerin hızlar = ise, bağıl hızları =0   olmaktadır Yani Berk ve Can birbirlerini Duruyor görürler

SONUÇ 4  Bağıl hız aynı yönde olan B ve C şıklarında küçülüyor demiştik. F şıkkında olduğu gibi aynı yönde eşit büyüklükte olan hızlarda Bağıl hız minimum oluyor (=0) ,yani birbirlerini duruyor görüyorlar

Yorumlar

Bu konu hakkında henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

İsminiz

Eposta adresiniz

Güvenlik Kodu

Yorumunuz

 
 
 
 
 
Isı ve Sıcaklık21ocak2014YENİ
21ocak2014eklendi. Bitti... »
KaldırmaKuvvetiYeniMart2013
KaldırmaKuvvetiYeniMart2013... »
ÖĞRENCİLER LÜTFEN SORU ve CEVAPLARINI AYNEN KOPYALAMAYINIZZZZZZZZ
KOPYALAMAYINIZZZZZZZZ. ÖGRENCİLER LÜTFEN SORU VE CEVAPLARI AYNEN KOPYALAMAYINIZ... »
Sınav Kolay Başarı Kolay
*Dersin esasını öğrenelim, anlayalım, temel kavram ve yasaları öğrenelim, detaylara boğulmayalım. Ezberlemeyelim. *Yanlış yaptıklarımızın muhakkak doğrusunu öğrenelim, doğrular bizimdir, yanlışkarımızdan öğreniriz. *Konuları çok fazla tekrara gerek yok, amaç günde çok fazla soru yapmak değil ; güzel ve değişik dersanelerin sorularından yapmalıyız. Önemli konuların hepsini 3-4 aydabir sorularla sürekli tekrarlıyor olmalıyız. *Soruları çözerken; zor, normal ve kolay soruları ayırtedebilmeliyiz. Zor veya uzun vakit kaybettirebilecek sorulara boğularak vakit kaybetmemeliyiz. Hedefimize ulaşmak için; her dersten en az kaç soru cevaplamamız gerekiyorsa; önce kolay sorulardan hata yapmadan çözmeliyiz.... »